Tổng quan thị trường lưu huỳnh trên thế giới

02:04' PM - Thứ tư, 21/04/2010

Trên thị trường quốc tế ngày nay, những dao động mạnh ở nguồn cung lưu huỳnh đã trở nên quen thuộc: tình hình dư thừa và thiếu hụt liên tục luân phiên nhau. Đó là tình trạng phổ biến trên thị trường lưu huỳnh những năm qua. Do hầu như toàn bộ (99%) nguồn cung lưu huỳnh cho thị trường là sản phẩm phụ của ngành sản xuất dầu khí nên cán cân cung cầu dao động rất mạnh và khó dự báo.

Năm 2007, nguồn cung lưu huỳnh trở nên dư thừa do các ngành sản xuất phân bón, đồng và niken hầu như là những ngành duy nhất có nhu cầu về lưu huỳnh. Nhưng chỉ một năm sau, nguồn dự trữ lưu huỳnh bỗng giảm mạnh, thị trường lưu huỳnh thế giới đứng trước tình trạng thiếu hụt nguồn cung. Lưu huỳnh được lùng mua gắt gao và giá của nó vọt lên đến 800 USD/ tấn vào giữa năm 2008.

Nhưng tình hình trên đã không kéo dài. Cuối năm 2008 thị trường lại đổi chiều dưới tác động của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Tương tự như năm 2007, lưu huỳnh lại trở nên dư thừa, giá sụt giảm mạnh xuống chỉ còn 45 USD/ tấn vào tháng 3/2009. Trong một số trường hợp, các nhà máy lọc dầu còn phải thuê các công ty dịch vụ chở đi cho họ những lượng lưu huỳnh dư thừa quá lớn. Ví dụ, các nhà máy lọc dầu của Mỹ và Vênêxuêla đã phải trả tiền thuê một công ty sản xuất phân bón chở đi những lượng lưu huỳnh nấu chảy là sản phẩm phụ của các nhà máy này.

Trên thực tế, cũng như phần lớn các loại hóa chất hàng hóa khác, thị trường lưu huỳnh đã trải qua sự thay đổi đột ngột trong năm 2008 sau khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu bùng phát. Từ chỗ nguồn cung căng thẳng và giá cao, thị trường đã quay đầu 180 độ. Nguyên nhân là bản thân thị trường phân bón chứa lưu huỳnh - lĩnh vực sử dụng chính của lưu huỳnh - cũng đã phải trải qua tình trạng suy giảm tương tự, khác hẳn với 1 năm trước đó.

Điều kiện kinh tế vĩ mô hiện tại dĩ nhiên đang ảnh hưởng đến cả nguồn cung và nhu cầu lưu huỳnh. Một mặt, nhu cầu lưu huỳnh bị ảnh hưởng bởi sự suy giảm nhu cầu phân bón và các sản phẩm công nghiệp nói chung. Mặt khác, sản xuất lưu huỳnh bị ảnh hưởng bởi sự sụt giảm mạnh của nhu cầu dầu mỏ tại các nước phát triển, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng của nguyên liệu này trong ngắn hạn. Trước xu hướng phát triển chưa rõ ràng của kinh tế toàn cầu, các dự án mới trong lĩnh vực sản xuất lưu huỳnh đã bị trì hoãn hoặc thậm chí bị hủy bỏ.

Năm 2008, tổng sản lượng lưu huỳnh ở tất cả các dạng (lưu huỳnh nguyên tố, quặng pyrit, axit sunphuric) trên thế giới đạt 72 triệu tấn năm, tăng so với mức 68,4 triệu tấn của năm 2007. Trong đó nguồn lưu huỳnh lớn nhất (chiếm 99%) được sản xuất ở dạng sản phẩm phụ của các nhà máy dầu khí.

Lưu huỳnh thường không được sử dụng trực tiếp như sản phẩm mà phần lớn được dùng làm nguyên liệu để sản xuất axit sunphuric. Sản lượng axit sunphuric thế giới đạt khoảng 200 triệu tấn/ năm.

Nông nghiệp là lĩnh vực sử dụng lưu huỳnh hàng đầu, chủ yếu ở dạng axit sunphuric - đây là chất trung gian cơ bản để sản xuất axit phốtphoric, phân đạm, phân lân, thuốc bảo vệ thực vật cũng như các sản phẩm nông hóa khác. Trên 50% sản lượng lưu huỳnh trên thế giới được sử dụng cho sản xuất phân bón.

Các nhà máy lọc dầu và chiết quặng kim loại cũng là những hộ tiêu thụ quan trọng đối với lưu huỳnh. Ngoài ra, nhiều hợp chất chứa lưu huỳnh được sử dụng cho các ứng dụng khác nhau như sản xuất bột màu, sản xuất giấy, pin, chất tẩy rửa, chất hóa dẻo và lưu hóa cao su.

Sản xuất và tiêu thụ lưu huỳnh tại Mỹ

Tại Mỹ, từ khi mỏ pyrit cuối cùng bị đóng cửa năm 2008 thì toàn bộ sản lượng lưu huỳnh là sản phẩm phụ của các nhà máy chế biến dầu khí. 85% lưu huỳnh được sản xuất từ các nhà máy lọc dầu, 15% từ các nhà máy tinh chế khí thiên nhiên.

Theo Cục Khảo sát địa chất Mỹ, năm 2008 Mỹ sản xuất 8,54 triệu tấn lưu huỳnh, giảm so với mức 9,38 triệu tấn năm 2005. Những nhà sản xuất lưu huỳnh (ở dạng sản phẩm phụ) hàng đầu tại Mỹ là các công ty dầu khí lớn như Exxon Mobil, Shell Oil, Valero Energy, Chevron,...

Khoảng 85 - 90% lưu huỳnh tiêu thụ ở Mỹ được chuyển hóa thành axit sunphuric và được sử dụng trong các ứng dụng công nghiệp khác nhau. Axit sunphuric là axit vô cơ được sử dụng và tiêu thụ rộng rãi nhất tại Mỹ. Năm 2008 tổng lượng tiêu thụ lưu huỳnh tại Mỹ đạt 10,6 triệu tấn, giảm so với mức 12,4 triệu tấn năm 2005.

Từ khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu bắt đầu, nhu cầu lưu huỳnh sử dụng trong sản xuất phân bón và một số lĩnh vực khác đã giảm mạnh do tình trạng cắt giảm công suất axit phốtphoric tại Mỹ. Lượng lưu huỳnh nhập khẩu vào Mỹ đã giảm mạnh trong quý IV/2008 và tiếp tục giảm cho đến tháng 3/2009.

Tiềm năng của thị trường lưu huỳnh tại Trung Quốc và ấn Độ

Trung Quốc (TQ) là nước nhập khẩu lưu huỳnh lớn nhất thế giới và cũng tự sản xuất nhiều lưu huỳnh. Nhưng khác với Mỹ, TQ chủ yếu thu hồi lưu huỳnh từ quặng pyrit.

Tổng sản lượng lưu huỳnh (ở tất cả các dạng) của TQ đã tăng đến 11,4 triệu tấn năm 2007, trong đó có 5,7 triệu tấn thu hồi từ quặng pyrit, 4,5 triệu tấn từ axit của các xưởng đúc, 1,2 triệu tấn là lưu huỳnh nguyên tố.

Nhập khẩu lưu huỳnh của TQ năm 2007 cũng đã tăng đến 9,7 triệu tấn để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng. Trong thời gian 5 tháng đầu năm 2009, TQ đã nhập khẩu 5,8 triệu tấn lưu huỳnh, tăng 41,7% so với cùng kỳ năm trước.

Trong các năm 2008 và 2009, thị trường TQ cũng trải qua những dao động thất thường tương tự như trên thị trường thế giới, với các đợt tăng và giảm giá rất lớn, ảnh hưởng nhiều đến hoạt động sản xuất công nghiệp tại đây.

Hiện nay, TQ cùng với ấn Độ được coi là những thị trường tiêu thụ lưu huỳnh có tiềm năng lớn nhất trên thế giới. Theo khảo sát của các công ty nghiên cứu thị trường, TQ và ấn Độ hiện chiếm đến 50% mức thiếu hụt lưu huỳnh trên toàn cầu, vì vậy các lĩnh vực tiêu thụ lưu huỳnh tại đây sẽ có tiềm năng tăng trưởng trong những năm tới.

Trung Quốc chủ yếu nhập khẩu lưu huỳnh từ các nước như Canađa, Arập Xê-út, Mỹ, Nhật Bản, Iran và Cadăxtan.

Thị trường lưu huỳnh TQ có tiềm năng phát triển rất lớn, một phần nhờ các cải thiện cơ sở hạ tầng quy mô lớn trong những năm qua.

Tổng sản lượng axit sunphuric tại TQ cũng đạt mức cao kỷ lục là 57 triệu tấn vào năm 2007. Tổng mức tiêu thụ lưu huỳnh đạt 20,5 triệu tấn, trong đó 70% được sử dụng để sản xuất phân bón. Trung Quốc tiêu thụ toàn bộ lượng lưu huỳnh sản xuất trong nước nhưng xuất khẩu axit sunphuric sang Hồng Công.

Những nhà sản xuất lưu huỳnh chính tại TQ là các công ty lọc dầu như China Petrochemical Corp. (thuộc Sinopec), China National Petroleum Corp.

Mới đây, Công ty Xiangyun Chemical Co. tại Hà Bắc đã có kế hoạch mở rộng công suất axit sunphuric lên thêm 900.000 tấn/ năm vào năm 2010, đồng thời với kế hoạch mở rộng công suất MAP, DAP, NPK, amoni phốtphat và amoniăc.

Thị trường lưu huỳnh tại Hàn Quốc và Trung Đông

Với những cơ sở sản xuất mới được xây dựng trong những năm gần đây, châu á sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trên thị trường lưu huỳnh toàn cầu.

Công ty lọc dầu SK Inchon, công ty sản xuất lưu huỳnh lớn nhất Hàn Quốc, mới đây đã đưa vào vận hành xưởng hydrocracking thứ hai tại nhà máy lọc dầu ở Ulsan. Đợt mở rộng công suất này cũng sẽ làm tăng 20% công suất sản xuất lưu huỳnh của Hàn Quốc lên 1,2 triệu tấn. Công ty SK sẽ cung cấp 50% sản lượng lưu huỳnh của mình cho thị trường trong nước và bán sang TQ 50% còn lại.

Hàn Quốc hiện là nước sản xuất lưu huỳnh lớn thứ ba tại Đông á, sau Nhật Bản, Trung Quốc và Đài Loan. Do ngành sản xuất phân bón (DAP) đang suy giảm, nhu cầu lưu huỳnh tại đây tương đối thấp. Tuy nhiên, nhu cầu ở các lĩnh vực khác khá ổn định, ví dụ trong sản xuất caprolactam (để sản xuất sợi nylon và nhựa tổng hợp).

Tại Tây á, Trung Đông là khu vực có vai trò quan trọng trên thị trường lưu huỳnh. Do tiếp tục khai thác các mỏ khí, dẫn đến sản xuất lưu huỳnh ở dạng sản phẩm phụ, nên khu vực này có tiềm năng tăng trưởng rất lớn trong sản xuất lưu huỳnh. Cô-oét và Iran đã công bố các dự án thu hồi khí thiên nhiên quy mô lớn, từ đó có thể sản xuất những lượng lớn lưu huỳnh. Trong 5-10 năm tới, vùng Tây á nói chung có thể chiếm đến 20% sản lượng lưu huỳnh trên thế giới.

Trước đây, lưu huỳnh sản xuất tại Trung Đông thường được bán cho các nhà sản xuất phân bón tại Châu Phi, ví dụ tại Marôc, hoặc được xuất khẩu sang Trung Quốc và ấn Độ như trong thời gian vừa qua. Gần đây, Gioocđani và Braxin cũng bắt đầu mua lưu huỳnh từ Trung Đông.

Thị trường lưu huỳnh tại châu Mỹ La tinh

Tại châu Mỹ La tinh, sản xuất lưu huỳnh đã phát triển và dự kiến sẽ tăng mạnh trong thời gian tới do châu lục này hiện đang là thị trường phân bón chứa lưu huỳnh lớn thứ hai trên thế giới (sau châu á). Theo các nhà phân tích, nhu cầu phân bón chứa lưu huỳnh tại đây sẽ tăng đến 2,6 triệu tấn và tiêu thụ lưu huỳnh sẽ tăng đến 1,8 triệu tấn.

Năm 2008, châu Mỹ La tinh nhập khẩu chính thức trên 5 triệu tấn lưu huỳnh và dự kiến đến năm 2016 sẽ nhập 8 triệu tấn.

Braxin là thị trường phân bón chứa lưu huỳnh lớn nhất trong khu vực. Trong 10 năm qua, thị trường phân bón tại đây tăng với tốc độ 50%/năm, dẫn đến sự phát triển mạnh mẽ của các cơ sở sản xuất phân bón cũng như nhu cầu đối với nguyên liệu khoáng vô cơ. Braxin sử dụng 1,2 - 1,3 triệu tấn lưu huỳnh/ năm cho sản xuất phân bón, nhưng các thử nghiệm nông học cho thấy hiện nay tình trạng thiếu lưu huỳnh ở cây trồng vẫn rất phổ biến, tổng cộng lên đến 150.000 tấn/ năm.

Tương tự Braxin, Achentina cũng có thị trường phân bón chứa lưu huỳnh lớn và các thử nghiệm cũng cho thấy tình trạng thiếu lưu huỳnh ở những cây trồng chính, tổng cộng lên đến 250.000 tấn/ năm.

Xu hướng giảm khai thác pyrit

Tuy hiện nay một số mỏ pyrit vẫn tiếp tục hoạt động, nhưng TQ là nước duy nhất sử dụng pyrit như nguồn chính để cung ứng lưu huỳnh, trái với Mỹ là nước đã đóng cửa tất cả các mỏ pyrit của mình.

Từ giữa đến cuối thế kỷ 19, các khoáng sản thuộc nhóm pyrit được khai thác chủ yếu vì hàm lượng lưu huỳnh của chúng và là nguồn cung ứng lưu huỳnh lớn thứ hai. Nhưng từ khi bắt đầu kỷ nguyên dầu khí thì vai trò của pyrit như nguồn cung ứng lưu huỳnh đã giảm mạnh.

Song song với sự phát triển đó, từ hoạt động chính là khai khoáng (cách đây 60 năm) ngành sản xuất lưu huỳnh nay đã chuyển sang chủ yếu là sử dụng sản phẩm phụ của công nghiệp dầu khí.

Một trong những khó khăn lớn khi khai thác pyrit là loại quặng này không tạo thành những mỏ lớn để có thể khai thác một cách kinh tế, quá trình khai thác thường sinh ra nhiều sản phẩm phụ không mong muốn. Vì vậy, lưu huỳnh nguyên tố đã được sử dụng để thay thế pyrit trong sản xuất axit sunphuric ở phần lớn các nước trên thế giới.

Việc đốt pyrit để sản xuất axit sunphuric cũng ảnh hưởng bất lợi đến môi trường nhiều hơn so với đốt lưu huỳnh. Vì vậy, ngay tại TQ là nơi chiếm 85% tổng sản lượng pyrit trên thế giới thì lưu huỳnh nguyên tố cũng đang giành được thị phần ngày càng cao so với pyrit.

Triển vọng thị trường

Do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, những đặc điểm chính của tình hình thị trường lưu huỳnh thời gian vừa qua là dư thừa nguồn cung, nhu cầu yếu và giá thấp. Nhìn chung, có thể nói cuộc khủng hoảng này đã xóa bỏ hai năm tăng trưởng của kinh tế thế giới, kèm theo đó là những ảnh hưởng bất lợi đối với các thị trường khoáng sản, trong đó có lưu huỳnh.

Tuy nhiên, thị trường cũng đã nhìn thấy những tia hy vọng đầu tiên trong tương lai gần, với nhiều dự báo cho rằng nhu cầu và tiêu thụ lưu huỳnh cũng như axit sunphuric sẽ tăng trong năm 2010.

Từ quý 3/2009, những dấu hiệu hồi phục của thị trường lưu huỳnh đã bắt đầu nhen nhóm, các nhà sản xuất cho rằng đã đến lúc bắt đầu mua tích trữ loại nguyên liệu này.

Theo một số công ty sản xuất phân bón, nhu cầu phân bón chứa lưu huỳnh trên tất cả các thị trường toàn cầu đã bắt đầu tăng do xu hướng sử dụng phân bón chứa lưu huỳnh. Nhiều khách hàng sử dụng phân bón cũng đã nhận thức rằng giá lưu huỳnh đã xuống đến đáy nên đây là thời điểm tốt để mua phân bón chứa lưu huỳnh.

Các nhà sản xuất dự báo, nhu cầu lưu huỳnh nhìn chung sẽ tăng từ mùa thu 2009 và sẽ kéo dài đến quý I/2010.

Một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến thị trường lưu huỳnh là sự hồi phục của thị trường phân bón. Nhu cầu phân bón trong thời gian tới dự kiến sẽ tăng khi nền kinh tế toàn cầu bắt đầu hồi phục.

Theo báo cáo tháng 6/2006 của Hiệp hội Phân bón quốc tế (IFA), nhu cầu phân bón năm 2008 đạt khoảng 160 triệu tấn, giảm mạnh 4,1% so với năm 2007. Nhưng về trung hạn, IFA dự báo nhu cầu phân bón tăng trung bình 2,2% trong thời gian 2006 - 2013 và sẽ đạt 185,3 triệu tấn vào năm 2013.

Ngày nay, nhu cầu đối với lưu huỳnh như một thành phần dinh dưỡng quan trọng đang ngày càng tăng, do tình trạng thiếu hụt lưu huỳnh ở cây trồng đã trở thành mối đe dọa lớn cho sản lượng lương thực thực phẩm trên thế giới.

Trong quá khứ, người ta hầu như chỉ chú trọng chủ yếu đến các loại phân bón NPK. Nhưng thói quen này ở nhiều nơi đã thay đổi và lưu huỳnh đã trở thành yếu tố then chốt để thực hiện chương trình bón phân cân đối trong ngành nông nghiệp trên toàn thế giới

Thế Nghĩa

Theo Industry Mineral, 8/2009

Sponsor links (Provided by VIEPortal.net - The web cloud services for enterprises)
Thiết kế web, Thiết kế website, Thiết kế website công ty, Dịch vụ thiết kế website, Dịch vụ thiết kế web tối ưu, Giải pháp portal cổng thông tin, Xây dựng website doanh nghiệp, Dịch vụ web bán hàng trực tuyến, Giải pháp thương mại điện tử, Phần mềm dịch vụ web, Phần mềm quản trị tác nghiệp nội bộ công ty,