Khỉ có thể nói được tiếng người?

02:45' PM - Thứ hai, 28/03/2016

Thập niên 1930-1940, một số nhà nghiên cứu trên thế giới đã nuôi tinh tinh cùng với những đứa trẻ với hy vọng dạy những con tinh tinh đó biết nói tiếng nói của con người, nhưng các thử nghiệm như vậy đều đã thất bại. Từ đó đến nay, giới khoa học đã phải chấp nhận với kết luận là loài khỉ không thể tự kiểm soát khả năng phát âm, thậm chí là hơi thở của chính mình.

Tuy nhiên, một nghiên cứu do các nhà khoa học Mỹ tại Đại học Wisconsin-Madison và Đại học California mới công bố gần đây cho thấy, một con khỉ gorilla thường xuyên giao tiếp trực tiếp với con người đã học được cách phát âm và kiểm soát hơi thở mà con người vẫn dùng khi nói chuyện.

Các nhà nghiên cứu đã phân tích những đoạn ghi hình dài tổng cộng 71 giờ đồng hồ về sự tương tác giữa con khỉ cái Koko và những người chăm sóc nó. Họ đã phát hiện thấy khả năng hình thành giọng nói ở con vật này. Koko đã thực hiện được 9 hành vi tự nguyện đòi hỏi sự kiểm soát thanh quản và hơi thở. Nó có thể giao tiếp rất tốt với những người chăm sóc mình bằng hệ thống ngôn ngữ dấu hiệu. Koko cũng đã phát triển được khả năng kiểm soát hơi thở cũng như những tiếng càu nhàu - những biểu hiện của khả năng nói được tiếng người, đây là điều mà trước đây các nhà khoa học cho rằng không thể xảy ra.

Sinh năm 1971 tại Vườn thú San Francisco (Mỹ), Koko bắt đầu học ngôn ngữ dấu hiệu từ năm 1972 và từ đó đến nay đã dành hầu hết thời gian để giao tiếp với con người. Từ các đoạn video ghi hình, có thể thấy Koko biết thở hổn hển, càu nhàu, hà hơi lên kính đeo mắt, giả tiếng ho, xì mũi, tự sáng tạo ra dấu hiệu mô tả quả dâu rừng (uốn lưỡi và thổi hơi qua) cũng như thổi vào tay như một cử chỉ giao tiếp.
Theo các nhà nghiên cứu, những dấu hiệu này chứng tỏ ở những điều kiện nhất định loài khỉ có thể phát triển khả năng kiểm soát linh hoạt hơi thở, cũng như tạo ra những âm thanh thu hút sự chú ý và truyền tải thông điệp giao tiếp.

Một nhà nghiên cứu trong nhóm nghiên cứu nói trên cho biết: “Đó là những hành vi do học được mà có, thay vì bắt chước do lặp đi lặp lại. Koko không tạo ra được âm thanh dễ nghe khi thực hiện những hành vi đó. Nhưng nó kiểm soát được thanh quản của mình đủ để phát âm. Koko đã chứng tỏ rằng trong những điều kiện môi trường thích hợp, loài khỉ có thể hình thành sự kiểm soát linh hoạt với những âm thanh chúng phát ra”.

Gần đây, Quỹ Bảo tồn khỉ gorila tại California (Mỹ) đã phát một đoạn clip dài 1 phút ghi lại hình ảnh khỉ Koko đang dùng ngôn ngữ ký hiệu để truyền đi thông điệp năm mới dành cho con người, đồng thời cũng là thông điệp gửi tới các nước dự hội nghị chống biến đổi khí hậu COP21. Trong đoạn clip trên, Koko đã sử dụng vốn ngôn ngữ ký hiệu đã được học trong suốt 44 năm qua để truyền đi một lời nhắn nhủ có ý nghĩa dành cho con người. Đoạn thông điệp này không phải do Koko nghĩ ra, nó thực hiện dưới sự đạo diễn của Quỹ Bảo tồn khỉ gorilla với nội dung kêu gọi mọi người hãy cứu lấy Trái Đất.

“Tôi là khỉ đột… là hoa, động vật, là tự nhiên. Koko yêu con người, yêu Trái đất. Nhưng con người… thật ngu ngốc… Koko xin lỗi, Koko khóc… Thời gian trôi rất nhanh… Phải cứu lấy Trái Đất, hãy bảo vệ Trái Đất. Nhanh lên! Mẹ tự nhiên đang theo dõi tất cả chúng ta… Cảm ơn!”, đó là lời nhắn gửi của Koko tới con người.

Ngoài trường hợp khỉ gorilla nói trên, các nhà khoa học tại Đại học Michigan (Mỹ) cũng tuyên bố họ đã xác định được mối liên kết giữa lời nói của con người và âm thanh phát ra của khỉ đầu chó Gelada. Họ phân tích những âm thanh đặc biệt của loài khỉ đầu chó Gelada hoang dã, sống ở vùng cao nguyên Ethiopi và tìm thấy điểm tương đồng nổi bật với lời nói của con người. Những âm thanh của loài khỉ giống tiếng nói con người tới mức một nhà nghiên cứu nghĩ rằng ông đang nghe con người nói chuyện.

“Tôi thường ngoái nhìn để xem ai đang nói chuyện với tôi, nhưng thực tế đó là âm thanh do con Gelada tạo ra. Thật kinh ngạc khi linh trưởng phát âm rất giống giọng nói của con người”, nhà nghiên cứu Bergmann trong nhóm nghiên cứu cho biết.

Con Gelada đực chép môi tạo ra một âm thanh đặc biệt nhằm gọi con cái. Âm thanh đó có nhịp độ tương tự như lời nói con người.

Các nhà nghiên cứu cho rằng nghiên cứu nói trên đã đưa ra một lời giải thích cho sự phát triển lời nói của con người. Theo nhà nghiên cứu Bergmann: “Trước tiên, chúng ta tạo ra các âm thanh phức tạp. Sau đó, gắn vào nó những ý nghĩa và thông tin theo cách tinh vi. Hoặc có thể là, khi cần giao tiếp nhiều hơn, chúng ta phát triển khả năng sản xuất nhiều dạng âm thanh hơn”.

Các loài khỉ khác chỉ chép môi trong khi ăn, còn Gelada là loài khỉ duy nhất chép môi khi giao tiếp. Người ta tin rằng những con khỉ sống trong nhóm lớn có kỹ năng phát âm tốt hơn.

“Đó là một hệ thống xã hội rất phức tạp”, Bergman nói. “Cấu trúc nhóm lớn có thể có mối liên hệ với việc phát âm. Có một số bằng chứng trên động vật linh trưởng cho thấy các nhóm lớn hơn tạo ra nhiều âm thanh hơn”.

Một nghiên cứu khác mới đây cũng cho thấy loài khỉ bonobo có thể giao tiếp bằng những tiếng kêu có âm vực cao đòi hỏi có ngữ cảnh để hiểu được, giống như cách những đứa trẻ nhỏ hay làm.

Những kết quả nghiên cứu trên đã mở ra một cái nhìn mới về cách con người phát triển khả năng dùng ngôn ngữ để giao tiếp.


HS

Sponsor links (Provided by VIEPortal.net - The web cloud services for enterprises)
Thiết kế web, Thiết kế website, Thiết kế website công ty, Dịch vụ thiết kế website, Dịch vụ thiết kế web tối ưu, Giải pháp portal cổng thông tin, Xây dựng website doanh nghiệp, Dịch vụ web bán hàng trực tuyến, Giải pháp thương mại điện tử, Phần mềm dịch vụ web, Phần mềm quản trị tác nghiệp nội bộ công ty,