Ig nobel - giải thưởng dành cho những nhà khoa học thích đùa

02:58' PM - Thứ hai, 28/03/2016

Ngày 17/9/2015, các giáo sư, nhà nghiên cứu, sinh viên và cả những người từng đoạt giải Nobel trên khắp thế giới đã tụ hội ở Đại học Harvard (Mỹ) trong Lễ trao giải Ig Nobel lần thứ 25. Đây là giải thưởng “ăn theo” Giải Nobel danh tiếng, được trao cho những phát minh, sáng kiến khoa học với tôn chỉ: “Trước tiên làm cho chúng ta cười, sau đó làm cho chúng ta suy nghĩ”.

Tương tự như Giải Nobel “chính thống”, Giải Ig Nobel cũng vinh danh đầy đủ các thành tựu trong mọi lĩnh vực khoa học và nghiên cứu. Chỉ khác là, Ig Nobel thiên về những phát hiện hài hước, gây bất ngờ tới mức... nhảm nhí. Một số phát minh tuy có phần nực cười, nhưng thực chất lại có tính ứng dụng thực tiễn khá cao và các nhà khoa học đã phải làm việc nghiêm túc để có thể đưa ra những đánh giá và kết luận độc đáo.

Giải “Nobel nhái” do Tạp chí khoa học hài hước Annals of Improbable Research tổ chức từ năm 1991, Giải diễn ra hàng năm gần với thời điểm Giải Nobel chính thức được công bố. Mục đích chính của Giải là tạo không khí thoải mái và khuyến khích hoạt động nghiên cứu của các nhà khoa học.

Kể từ khi Giải IgNobel được thành lập, nhiều nhà khoa học đã đoạt Giải nhờ thực hiện các kỳ tích như nâng một con ếch lên khỏi mặt đất bằng nam châm, dạy chim bồ câu phân biệt tranh của Monet với Picasso hay tác động của âm nhạc với nạn tự sát,...

Nghiên cứu về cách làm cho trứng đã luộc chín trở về dạng lòng đào, sử dụng đường gờ giảm tốc để chẩn đoán viêm ruột thừa, đuôi nhân tạo khiến gà đi như khủng long,... đó là những “phát minh” đã được vinh danh trong lễ trao giải IgNobel năm 2015.

Những người đoạt giải đã tự bỏ tiền để đến dự Lễ trao giải và nhận giải thưởng trị giá 10 nghìn tỉ đôla Zimbabue (tương đương khoảng 0,04 USD). Buổi lễ trao giải diễn ra dưới sự giám sát của một bé gái 8 tuổi có nhiệm vụ ngăn không cho những người đoạt giải nói quá dài dòng.

Ig Nobel Hóa học

Giải Ig Nobel hóa học năm 2015 được trao cho giáo sư hóa học Gregory Weiss tại Đại học Tổng hợp California (Mỹ), người đã cùng với các đồng nghiệp khác ở Mỹ và Ôxtrâylia tìm ra phương thức để “đảo ngược” quá trình luộc một quả trứng. Họ đã phát hiện ra rằng có thể mở lại các protein đã bị gấp nếp (tác nhân khiến cho lòng trắng trứng đã luộc chuyển thành dạng rắn) bằng cách sử dụng một thiết bị quay cơ học ở tốc độ cao để đẩy các protein ra xa nhau, từ đó biến lòng trắng trứng đã luộc chín trở lại dạng lỏng và trong suốt như ban đầu.

Dù thoạt nghe có vẻ rất vô lý nhưng phát kiến này có thể mở ra những triển vọng mới cho ngành công nghiệp dược và thực phẩm. Khả năng chuyển hóa các protein đã bị gấp nếp để chúng trở lại thành protein ở trạng thái ban đầu sẽ cho phép tận dụng nhiều nguyên liệu động vật trong sản xuất dược phẩm cũng như thực phẩm, đồng thời giúp cho quy trình sản xuất trở nên đơn giản hơn và giảm mạnh giá thành sản phẩm.

Trên thực tế, thiết bị nói trên đã được chứng tỏ là có khả năng giúp tăng gấp 4 lần hiệu quả của một loại thuốc ung thư thông thường.

Ig Nobel Vật lý

Giải được trao cho nhà vật lý David L. Hu thuộc Viện Công nghệ Georgia (Mỹ) và các cộng sự đến từ Đài Loan do đã tìm ra “Định luật bài tiết”. Họ đã sử dụng phương pháp phân tích video tốc độ cao cũng như mô hình hóa động lực học chất lỏng và phát hiện ra rằng, khi đi tiểu tất cả các động vật có vú nặng hơn 3 kg (như chuột, dê, bò và voi,...) đều cần thời gian trung bình khoảng 21 giây để xả hết bàng quang.

Các nhà nghiên cứu cho biết trọng lực và kích thước bàng quang là yếu tố quyết định trong hiện tượng này. Những loài động vật nhỏ có thể có bàng quang bé hơn, nhưng cách đi tiểu của chúng có phần chậm rãi và... nhỏ giọt. Trong khi đó, những loài động vật lớn thì thường... ồ ạt tuôn trào mỗi khi giải quyết nỗi buồn.

Nhà nghiên cứu David Hu kết luận một cách hóm hỉnh: “Vì thế, khi bạn đang phải chờ ai đó dùng nhà vệ sinh quá lâu, chỉ việc gõ lên cửa rồi nhắc nhở rằng họ có thể “xả hết van” chỉ trong có 21 giây thôi”.

Tuy nhiên, từ khám phá có vẻ buồn cười này có thể rút ra bài học về khả năng thích nghi của các hệ thống ở động vật lớn. Theo một nhà nghiên cứu trong nhóm: “Từ tháp nước đến bình nước mang theo, bất kỳ khi nào cần chức năng mới, chúng ta đều muốn tìm ra thiết kế mới. Nhưng trong thiên nhiên, động vật chỉ có một hệ thống cho tất cả các kích thước khác nhau. Điều đó có thể truyền cảm hứng cho chúng ta để tạo ra một thiết kế đa năng, có thể mở rộng để phục vụ nhiều mục đích khác nhau”,

Ig Nobel Toán học

Giải thuộc về 2 nhà Nhân chủng học Elisabeth Oberzaucher và Karl Grammer tại Đại học Vienna (áo) với nghiên cứu có tên “Trường hợp của Moulay Ismael - Sự thật hay tưởng tượng?”. Các nhà nghiên cứu đã tìm cách giải mã xem bằng cách nào Hoàng đế Moulay Ismail của triều đại Sharifian ở Ma Rốc có thể có tới... 888 đứa con, theo như sử sách ghi lại.

Moulay Ismael, được gọi là “Moulay khát máu”, là hoàng đế Marốc trong thời gian 1672-1727. Ngoài việc nổi tiếng là vị vua khát máu, giết người không ghê tay, Moulay còn được biết đến như là “mãnh thú chốn phòng the”.

Bằng cách áp dụng một số thuật toán máy tính để mô phỏng 3 mô hình thụ thai tiêu biểu, nhóm nghiên cứu đã chỉ ra rằng vị quân vương chỉ sống vỏn vẹn có 55 năm này sẽ phải “lao động” rất vất vả mới có thể đạt được kết quả kỷ lục trên. “Moulay sẽ phải quan hệ tình dục 1-2 lần mỗi ngày” - nhà toán học Oberzaucher nhận xét - “Bạn có thể thấy mức độ quan hệ như thế cũng không nhiều lắm. Nhưng nếu hoạt động diễn ra liên tục mỗi ngày, trong suốt cuộc đời một ai đó, thì con số sẽ rất lớn”. Cuối cùng, các nhà nghiên cứu cho biết: “Các kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng Moulay Ismael có tỷ lệ sinh sản thành công rất cao”.

Ig Nobel Sinh học

Giải được trao cho Bruno Grossi (Đại học Chile) cùng các cộng sự với phát hiện khi gắn thêm một cây gậy vào đuôi của con gà, nó sẽ có dáng đi giống... con khủng long. Nghiên cứu kỳ cục này nhằm tìm hiểu những loài đã tuyệt chủng như khủng long bạo chúa T-rex di chuyển như thế nào.

Qua nghiên cứu của mình, nhóm của Bruno Grossi nhận thấy trong quá trình tiến hóa thành loài chim, khủng long đã chuyển dần tư thế từ đứng thẳng tới hơi cúi thân. Để chứng minh cho giả thiết này, họ đã gắn đuôi khủng long giả vào những chú gà và quan sát chúng áp dụng tư thế của loài khủng long ăn thịt. Do trọng tâm của những con gà bị dịch chuyển, chúng sẽ phải áp dụng cách đi với phần hông lắc giống khủng long, chúng phải bước dài hơn, cúi thấp hơn và vươn cổ dài hơn để cân bằng trọng lượng của đuôi với cơ thể.

Ig Nobel Sinh lý học và côn trùng học

Giải được trao cho nhà nghiên cứu Justin Schmidt tại Đại học Arizona (Mỹ) và cộng sự là nghiên cứu sinh Michael Smith tại Đại học Cornell (Mỹ) do đã tiến hành nghiên cứu tỉ mỉ về việc ong đốt gây đau thế nào.

Smith ước tính anh đã bị ong đốt khoảng 200 lần trong khi tiến hành nghiên cứu này. Để xác định điểm đau đớn nhất, anh đã cho ong đốt 25 chỗ trên cơ thể. Qua đó, anh đi đến kết luận những vị trí ít đau nhất là hộp sọ, đầu ngón tay giữa và bắp tay, ngược lại, những vị trí đau nhất là lỗ mũi, môi trên và... dương vật. Smith cho biết: “Những vị trí bị đau nhất khi ong đốt là những nơi có làn da bao phủ mỏng nhất”. Theo anh, trong những vị trí nêu trên thì cho ong đốt lỗ mũi là cực kỳ “dã man” bởi vì người bị đốt sẽ ngay lập tức “hắt hơi, chảy nước mắt nước mũi giàn giụa”. Anh cũng khuyên rằng tuyệt đối không để ong đốt vào “của quý”, vì đây là một trong những nơi sẽ bị đau đớn bậc nhất.

Schmidt thì để nhiều loại côn trùng đốt và chấm điểm đau đớn theo thang từ 1 tới 4. ông phân ra 78 kiểu đau đớn do côn trùng gây ra, kèm theo đánh giá chi tiết. Ví dụ Schmidt nói rằng ong bắp cày gây ra nỗi đau đớn tương tự như khi chúng ta bị đập mặt vào một chiếc cửa xoay. Trong khi đó, vết đốt của ong vàng tạo cảm giác như “bị ai đó dí điếu xì gà đang cháy lên lưỡi”. Kiến đầu đạn khiến người bị đốt như “đang đi trên than hồng bỏng cháy, với gót chân bị đóng đinh”.

Ig Nobel Y học

Giải được trao cho nhà nghiên cứu Hajime Kimata (Nhật Bản) và Jaroslava Durdiaková (Slovakia) cùng các đồng nghiệp với nghiên cứu về lợi ích và hậu quả của nụ hôn mãnh liệt cũng như các hành động thân mật tương tự.
Kimata và Durdiaková đã khám phá việc trao đổi nước bọt khi hôn có thể làm giảm các triệu chứng dị ứng. Kimata đưa ra lời khuyên có phần hài hước: Hãy tìm cách hôn một người nào đó nếu bạn phải tiếp xúc với vật khiến bạn dị ứng.

Ig Nobel Y học chẩn đoán Giải thuộc về một nhóm các nhà nghiên cứu y học Anh dưới sự phụ trách của TS Helen Ashdown tại Đại học Oxford, với phát hiện viêm ruột thừa cấp tính có thể được chẩn đoán chính xác bằng triệu chứng đau rõ rệt khi cho bệnh nhân đi xe ô tô qua gờ giảm tốc.

Ý tưởng này xuất phát từ trò đùa của các bác sĩ phẫu thuật, nhưng Helen Ashdown quyết định thử nghiệm khi đang là bác sĩ tại Bệnh viện Stoke Mandeville ở aylesbury (Anh). Bà kể lại: “Thị trấn đó có rất nhiều gờ giảm tốc. Chúng tôi thấy một số bệnh nhân viêm ruột thừa nói rằng đường đến bệnh viện rất khó chịu”. Theo kết quả nghiên cứu của bà ở 101 bệnh nhân, có 33/34 người được chẩn đoán viêm ruột thừa cho biết họ bị đau khi đi qua gờ giảm tốc. Từ đó có thể suy ra những người không bị đau khi đi qua gờ giảm tốc thì ít có khả năng bị viêm ruột thừa. Nghiên cứu kết luận rằng cơn đau khi đi xe ô tô qua gờ giảm tốc có mối liên quan rõ rệt với khả năng viêm ruột thừa.

Các nhà nghiên cứu cũng nói thêm rằng, tuy không thể chắc chắn là bệnh nhân “dương tính” với gờ giảm tốc sẽ bị đau ruột thừa, nhưng có thể sử dụng cách này như một “kiểm tra thường lệ” để đánh giá khả năng viêm ruột thừa ờ bệnh nhân.

Như vậy, ý tưởng như đùa này lại có tiềm năng ứng dụng thực tế trong khám chữa bệnh.

Ig Nobel Văn học

Giải thuộc về Mark Dingemanse (Viện Ngôn ngữ Tâm lý học Max Planck, Hà Lan), người đã cùng các cộng sự phát hiện ra rằng từ “huh?” (trong tiếng Việt là “hả?” hoặc “hử?”) gần như tồn tại trong mọi ngôn ngữ của con người, nhưng không rõ nguyên nhân tại sao.

Ig Nobel Quản lý

Giải thuộc về nhà nghiên cứu Gennaro Bernile (Đại học Quản trị Singapore) cùng các cộng sự với khám phá rằng đặc điểm chung của nhiều nhà lãnh đạo doanh nghiệp là ưa thích mạo hiểm từ nhỏ và đã từng trải qua thiên tai như động đất, núi lửa, sóng thần, cháy rừng...
“Điểm mấu chốt của nghiên cứu là thứ gì không giết nổi bạn sẽ biến bạn trở thành người ưa mạo hiểm” - Gennaro Bernile tuyên bố. Theo đó, những Ceo thành công thường đã trải qua những thảm họa thiên nhiên, nhưng không để lại hậu quả nghiêm trọng. Những sự kiện đó đã vô tình kích thích “máu liều” của họ, khiến họ sẵn sàng chấp nhận rủi ro để thu lợi nhuận lớn hơn.

Ig Nobel Kinh tế

Giải thuộc về Sở Cảnh sát Bangkok, Thái Lan với đề nghị thưởng tiền cho những cảnh sát từ chối nhận hối lộ.

Sponsor links (Provided by VIEPortal.net - The web cloud services for enterprises)
Thiết kế web, Thiết kế website, Thiết kế website công ty, Dịch vụ thiết kế website, Dịch vụ thiết kế web tối ưu, Giải pháp portal cổng thông tin, Xây dựng website doanh nghiệp, Dịch vụ web bán hàng trực tuyến, Giải pháp thương mại điện tử, Phần mềm dịch vụ web, Phần mềm quản trị tác nghiệp nội bộ công ty,