Làm sáng tỏ cơ chế tác dụng của thuốc chống sốt rét arteminisin

11:31' AM - Thứ hai, 30/05/2016

Arteminisin là hoạt chất của loại thuốc chống sốt rét có hiệu quả cao, nó đã được phát hiện và phân lập từ thập niên 1970, tuy nhiên cơ chế tác dụng của nó vẫn chưa được biết rõ. Nay với sự trợ giúp của lĩnh vực nghiên cứu proteomics hóa học, các nhà nghiên cứu đã cho thấy arteminisin tiêu diệt ký sinh trùng sốt rét bằng cách liên kết không phân biệt với các protein theo nhiều phương thức hóa sinh then chốt trong cơ thể.

Để xác định các hợp chất liên kết với arteminisin, các nhà nghiên cứu tại Đại học Tổng hợp quốc gia Singapo đã phân tích một chất tương tự như arteminisin nhưng có gắn nhóm alkyn. Sau khi ủ mẫu hoạt chất với ký sinh trùng sốt rét còn sống và gắn biotin vào đuôi alkyn của hoạt chất đó, các nhà nghiên cứu đã tách ra tất cả các protein liên kết với arteminisin. Họ thực hiện việc này bằng cách ủ hỗn hợp mẫu với các hạt streptavidin có khả năng thu hút mạnh biotin. Sau đó, họ dùng thiết bị quang phổ khối để xác định các protein đã được làm sạch.

Các nhà nghiên cứu phát hiện thấy hoạt chất trong mẫu đã liên kết với 124 protein khác nhau. Theo họ, bản chất hoạt tính cao và tác động nhanh của arteminisin đã hoạt hóa cho thấy rất có khả năng là nó có nhiều đích liên kết khác nhau. Sự thực là thuốc sốt rét này chỉ tạo ra khả năng kháng thuốc thấp sau nhiều thập niên sử dụng tích cực cũng hỗ trợ cho ý tưởng đó.

Khả năng liên kết không phân biệt của arteminisin đã được nhóm nghiên cứu của Steven R.Meshnick tại Đại học Tổng hợp Michigan (Mỹ) đề xuất cách đây 20 năm, khi họ phát hiện arteminisin gắn nhãn đồng vị phóng xạ có khả năng liên kết với một số protein của ký sinh trùng sốt rét. Nhưng vào thời điểm đó, phần lớn các protein đã không được xác định.

Trong các thí nghiệm khác, nhóm nghiên cứu Singapo nói trên cũng phát hiện ra rằng arteminisin cần heme - một thành phần chứa sắt của hemoglobin - để có thể trở nên hoạt hóa. Vào những giai đoạn khác nhau trong chu kỳ sống của ký sinh trùng, heme được cung cấp từ các nguồn khác nhau. ở các giai đoạn ban đầu, heme được cung cấp từ chính quá trình tổng hợp sinh học của ký sinh trùng. ở các giai đoạn sau trong các tế bào hồng cầu, heme được cung cấp từ hemoglobin mà ký sinh trùng tiêu hóa.

Theo các chuyên gia nghiên cứu về thuốc chống sốt rét, phát hiện nói trên phù hợp với những quan điểm trước đây. Theo đó, arteminisin có một “công tắc” mà sẽ bật lên trong ký sinh trùng chứa nhiều heme, tại đó nó sẽ tấn công một cách không phân biệt, giống như một quả bom. Các nhà nghiên cứu kết luận rằng, arteminisin tiêu diệt ký sinh trùng bằng cách làm phá hủy nhiều quá trình tế bào của ký sinh trùng, chứ không phải chỉ một quá trình duy nhất.


HS
Theo Chemical & Engineering News, 1/2016

Sponsor links (Provided by VIEPortal.net - The web cloud services for enterprises)
Thiết kế web, Thiết kế website, Thiết kế website công ty, Dịch vụ thiết kế website, Dịch vụ thiết kế web tối ưu, Giải pháp portal cổng thông tin, Xây dựng website doanh nghiệp, Dịch vụ web bán hàng trực tuyến, Giải pháp thương mại điện tử, Phần mềm dịch vụ web, Phần mềm quản trị tác nghiệp nội bộ công ty,