Ứng dụng của protein phát quang

12:00' AM - Thứ hai, 02/12/2002

Việc nghiên cứu các loại thuốc mới tốn rất nhiều thời gian và tiền bạc. Có khi, để có được một dược liệu mới người ta phải tiêu tốn đến vài trăm triệu USD. Với các kỹ thuật như hóa học, sử dụng gen, phương pháp lọc cao tốc v.v... các nhà khoa học có thể tạo ra được rất nhiều hợp chất mới, tuy nhiên chúng lại phải được thử nghiệm trên động vật, sau đó là người rồi mới được dùng đại trà. Quá trình này kéo dài khá lâu vì người ta phải lựa chọn và phân loại thuốc, phải theo dõi các quá trình sinh hóa hàng tháng thậm chí hàng năm trong cơ thể người và động vật thí nghiệm.

Hiện nay đã có một phương pháp mới là sử dụng các "protein quang' để đánh dấu và theo dõi các quá trình sinh hóa trong cơ thể động vật và người khi dùng thuốc. Các 'protein quang' cũng có trong tự nhiên, thí dụ như loại enzym Luciferaza ở con đom đóm. Nhờ sự tương tác của Luciferaza với chất luciferin mà đom đóm có thể phát sáng. Người ta đã cấy gen mã hóa của enzym Luciferaza (gọi tắt là gen Luciferaza) vào các tế bào của những cơ quan khác. Như vậy các tế bào đó sẽ được đánh dấu và có khả năng tự phát sáng. Trong quá trình phân chia tế bào, gen được sao chép và cũng có mặt ở các tế bào mới. Các loại gen đó cũng được biến tính để chúng có khả năng phát quang ở những điều kiện nhất định, đồng thời nhờ các máy ảnh chuyên dụng cực nhạy chụp từ phía ngoài mà người ta có thể nhận biết được vị trí của những tế bào đã được đánh dấu.

Trong một thí nghiệm các nhà khoa học đã cấy gen Luciferaza vào vi khuẩn Salmonella rồi cho chuột ăn loại vi khuẩn này. Luồng sáng phát ra từ vi khuẩn Salmonell (đã được đánh dấu bằng gel Luciferaza) ở trong dạ dày chuột sẽ được chụp lại. Như vậy người ta có thể biết được tác dụng của một loại thuốc kháng sinh nào đó (thí dụ: ciprofloxacin ) đối với vi khuẩn Salmonella. Đường đi và số lượng của các điểm sáng (tức là của vi khuẩn Salmonela) trong phim chụp con chuột từ phía ngoài sẽ là bằng chứng về hiệu quả của loại thuốc sử dụng.

một thí nghiệm khác, người ta đã đánh dấu tế bào ung thư của chuột bằng gen (của enzym) Luciferaza. Sau đó người ta đưa các tế bào ung thư này vào các con chuột thí nghiệm mà một nửa trong số đó được điều trị bằng thuốc chống ung thư Cyclophosphamid, trong khi số còn lại thì không dùng thuốc để làm đối chứng. Sự phát triển của các tế bào ung thư khi chuột có hay không sử dụng thuốc sẽ được theo dõi bằng cách chụp ảnh các 'protein quang' nói trên.

Chỉ trong 7 ngày người ta đã có thể biết được tác dụng của thuốc nhờ các bức ảnh chụp. Nếu sử dụng phương pháp truyền thống là đo kích thước phát triển của khối u thì phải mất đến vài tháng. Như vậy việc sử dụng phương pháp 'protein quang' quả là nhanh chóng và thuận tiện.

VŨ TRUNG

Theo Chemistry & Industry,
9/1999

Sponsor links (Provided by VIEPortal.net - The web cloud services for enterprises)
Thiết kế web, Thiết kế website, Thiết kế website công ty, Dịch vụ thiết kế website, Dịch vụ thiết kế web tối ưu, Giải pháp portal cổng thông tin, Xây dựng website doanh nghiệp, Dịch vụ web bán hàng trực tuyến, Giải pháp thương mại điện tử, Phần mềm dịch vụ web, Phần mềm quản trị tác nghiệp nội bộ công ty,